ZA BUGIEM



Kryłów w swojej historii od początku był ośrodkiem skupiającym wokół siebie sąsiednie miejscowości. A to jako „Włość kryłowska”, parafia rzymsko-katolicka, duży ośrodek żydowski, gmina, gromada, czy też w pewnym okresie dekanat prawosławny.
Kryłów jako miasto posiadał prawo organizowania jarmarków, na które bardzo licznie przybywali także mieszkańcy miejscowości położonych za Bugiem. Tradycja jarmarków trwała jeszcze w okresie międzywojennym, kiedy to na Bugu funkcjonowały promy. Bug przez całe stulecia łączył miejscowości po oby brzegach, dopiero od zakończenia II wojny światowej stał się szczelną granicą.
Ścisły związek z Kryłowem miały wsie położone za Bugiem szczególnie w okresie, gdy funkcjonowała „Włość kryłowska”. W tym czasie do „Włości kryłowskiej” należało 9 wsi za Bugiem: Poromów, Michale, Młyniska, Leżnica, Wołczek, Krzeczów, Mrozowicze, Białopole i Uliczko (Wolica).

W tym dziale będziemy się starali przybliżyć historię i teraźniejszość tych miejscowości, które widzimy codziennie ale dzieli nas rzeka Bug.
Cerkiew we wsi Michale



        Od ponad 250 lat kryłowianie patrząc na łąki i wzgórza za Bugiem widzą na wysokiej skarpie, po drugiej stronie rzeki cerkiew we wsi Michale.
Pierwsza wzmianka z roku 1751 mówi, że została wybudowana na miejscu poprzedniej. Właśnie rok 1751 jest rokiem budowy obecnej cerkwii o czym świadczy napis na jednym z drewnianych bali.
    Pierwszym duchownym wymienianym w zachowanych dokumentach jest Michaiło Żygałowskij i dotyczy to 1796 roku. Wspomniany unita został wyświęcony w 1784 roku przez biskupa chełmskiego. Zachowany dokument przytacza również liczbę parafian na rok 1796, a było ich wówczas 833.
Z 1842 roku pochodzi rejestr gruntów parafii. Uposażeniem parafii były grunty o powierzchni 41 dziesięcin i 1098 sążni. Wymienione są pola „Ćwierć”, „Ostrów”, „Sielnica”.
W 1858 roku służbę w parafii pełnił Fiedor Michajłowskij, po nim od 1872 roku duchownym, który pracował w tej parafii był Mikoła Korowicki. Za jego służby przeprowadzono kapitalny remont w tym także dzwonnicy.
Zachowane dokumenty wymieniają także psalmistów. I tak w 1892 roku stanowisko psalmisty obejmuje Roman Lemieszuk.
W 1901 roku na cmentarzu wybudowano kaplicę.
W roku 1906 parafia przechodzi w ręce syna Iwana Korowickiego.
Psalmistą w 1911 roku zostaje Roman Prosowskij, później Kowalenko.
W 1914 roku jest 1884 parafian. Do parafii w tym czasie należą: Michale, Młyniska, Krzeczów, Wolica, Leżnica i Wołczek.
W czasie I wojny światowej cerkwii nie zamykano ale nabożeństwa nie odbywały się.
W czasie niemieckiej okupacji do parafii przychodzi duchowny z Szychowic Anatolij Kowalczuk. Po zakończeniu II wojny światowej parafię obejmuje Gawryło Szturuk.
W latach pięćdziesiątych dojeżdżał duchowny z Poromowa.
    Po przeniesieniu wszystkich wiosek dalej od rzeki i utworzeniu pasa granicznego cerkiew została oddzielona od wiosek tym pasem granicznym. W 1961 roku została zdjęta z rejestru świątyń i popadała w ruinę. Świątynię dotknęła ręka wandali, którzy wywieźli 3 dzwony a czwarty utopili w Bugu, spalili także ewangelię. Większość wyposażenia świątyni przechowali parafianie.
    Wiosną 1989 roku parafianie rozpoczęli starania nad przywróceniem budowli statutu świątyni. Pas graniczny został przeniesiony między cerkiew a rzekę dzięki czemu możliwy jest swobodny dostęp do świątyni. Dzięki dużej ofiarności parafian a także tych którzy wyjechali z parafii ale o niej nie zapomnieli cerkiew została wyremontowana. Parafianie poświęcili bardzo dużo swojego czasu aby przywrócić świątynię do świetności. Oto nazwiska tych, którzy najwięcej czasu poświęcili świątyni:
Pukla, Kralko, Gach, Gach, Wach, Korzun, Maciocha, Kiriczuk, Bobak, Rirzkow, Kinaszuk, Manoliuk , Smal, Konopski, Mosijczuk, Tkaczuk, Czimieris, Franczuk, Niecziporuk, Puczkowski, Gnatiuk i wielu, wielu innych.
Ikonostas malowała Ciomik Olena z Kowla.
    W listopadzie 1990 roku uroczyście odprawiono mszę w odnowionej świątyni. W tym czasie do świątyni dojeżdżał pracujący w Grzybownicy Jan Sobiwczak.
Na lata 1992 -1996 roku cerkiew przejął Anatoli Denysiuk.Od 28 kwietnia 1996 do chwili obecnej na parafii pracuje protoierej Ołeksandr Peterczuk.
W 2001 roku uroczyście obchodzono 250 rocznicę budowy świątyni.
           

             


W tym miejscu chciałbym podziękować księdzu Ołeksandrowi Peterczukowi za miłe przyjęcie, oprowadzenie

po świątyni, umożliwienie wykonania zdjęć oraz podarowanie książki Oleksy Chwediw „Na kruczi Bugu”

na podstawie której powstało opracowanie o cerkwii.

 (Fot i oprac. H. Żurawski)