Topór - Herb Tęczyńskich, który występuje też (omylnie) jako herb Kryłowa Herb Kryłowa

                                             Historia Kryłowa:
Włość kryłowska

Cytat z Encyklopedii Powszechnej z roku 1964

Spis powszechny z 1921 r. (Kryłów i okolice)

Polska Księga Adresowa z 1929 r. (skan)

Polska Księga Adresowa z 1929 r (txt)

Kryłów w "Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich" z 1883 r. (skan)

Kronika Parafii Rzymskokatolickiej

Akt erekcji kościoła farnego z 1635 r.

 Jarmarki i targi w Kryłowie

 Egzekucja publiczna w Hrubieszowie
6 stycznia 1944 (m.in. na mieszkańcach
Kryłowa i sąsiednich miejscowości).

List Ks. Kan. F. Skórskiego do Anieli z Rzewuskich Chrząnowskiej w sprawie budowy obecnego kościoła parafialnego.

Topór - herb Tęczyńskich
    Kryłów położony jest w gminie Mircze, w powiecie hrubieszowskim, w województwie lubelskim. Miejscowość ta leży na samej granicy z Ukrainą i może pochwalić się bogatą historią ...

    Kryłów - obecnie wieś, do 1869 roku miasto. Kryłów jest położony nad Bugiem 16 kilometrów na południe od miasta powiatowego Hrubieszowa w województwie lubelskim. Początki osadnictwa sięgają X wieku, na wyspie istniał gród, który był zapewne jednym z Grodów Czerwieńskich. Prawa miejskie Kryłów otrzymał około 1523 roku (w tym roku wymienia się Kryłów jako miasto). Najludniejszy był na początku XX wieku mieszkało w nim około 3000 ludzi (Polaków, Żydów i Ukraińców. I wojna światowa zatrzymała szybki rozwój miasta. Przed II wojną światową liczył 2500 mieszkańców, w roku 1943, 1500 ludzi, a po wojnie jedynie 300 osób, w drugiej połowie XX wieku Kryłów liczył najwięcej 600 mieszkańców dzisiaj liczy około 400 osób (wliczając do liczby ludności wieś Prehoryłe, która była zaliczana jako przedmieście Kryłowa - tak zdaniem wyliczano ludność Kryłowa przed 1943 rokiem, daje liczbę ludności odpowiednio: 1100 i obecnie 800 mieszkańców).
    Geneza nazwy miejscowości, jak by się mogło zdawać nie ma nic wspólnego z rosyjskim bajkopisarzem Kryłowem, lecz nawiązuje do tego iż w dawnych wiekach tereny te najeżdżane były przez Tatarów, którzy rabowali i mordowali żyjących tu ludzi. Aby uniknąć śmierci i uchronić mienie przed zrabowaniem ludzie skrywali się w małym drewnianym zameczku na wyspie, która w połączeniu z rozległymi bagnami stanowiła bezpieczną fortecę.  W wieku XV istniał już w miejscu drewnianej warowni murowany zamek wzniesiony przez Tęczyńskich herbu Topór, drewniany kościół i miasteczko, które zostało zniszczone przez Szwedów w 1655 roku. W tym czasie od XVI wieku Kryłów stanowił własność kolejno Ostrorogów, Radziejowskich, Prażmowskich, Jeżowskich, Chrzanowskich i Horodyskich. Do dnia dzisiejszego przetrwało wiele zabytków : kościół, ruiny zamku, cmentarz katolicki,unicki, prawosławny i kirkut żydowski, ogrodzenie klasztorne wraz z figurą swiętego Jana Nepoucena i studnią, brama pałacowa w parku a także cudowne źródełko przy figurze świętego Mikołaja.
Historia Kryłowa wiąże się nierozerwalnie z ZAMKIEM, który już od ponad 500 lat stoi na wyspie - dawniej chronąc Polskę od najazdów ze wschodu, dziś będąc wspaniałą atrakcją turystyczną wyróżniającą Kryłów z pomiędzy miejscowości hrubieszowszczyzny, jak też i województwa lubelskiego.

 Na temat Miasta Kryłowa nie posiadamy zbyt wiele informacji, bowiem archiwum miejskie zostało wywiezione przez austriaków i do dziś nie wiemy, gdzie się znajdują. Ś.P. Prof. Jan Górak opisuje Kryłów w swojej książce: "Kryłów - Forteca przeciw Scytom", lecz nie jest to pełna monografia historii Kryłowa. Tak więc zapraszam do współtworzenia monografii Kryłowa na jego stronach internetowych. Wszystkich chętnych zapraszam do współpracy.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Twórca Portalu
                                                                                                                                                                                                                                                                                                          (-) MAESTRO